Buổi chiều hôm đó, chiếc xe tải van cũ đậu nép mình sau bãi đất trống. Cha Lai đang sửa lại cái bếp gas mini bị nghẹt lửa. Pé Ngộ ngồi trên nóc thùng xe, đung đưa hai chân, nhìn xuống con hẻm nhỏ phía trước. Nó thích nhìn con người lúc họ không biết mình đang bị nhìn. Khi đó, họ thật nhất. Một người đàn ông dắt theo một bé trai đứng trước tiệm tạp hóa. Thằng bé ôm khư khư hộp bánh, mắt sáng rực. Người cha hỏi giá xong thì khựng lại. Ông móc ví đếm tiền. Thiếu. Ông nói nhỏ: “Để bữa khác mua.” Thằng bé không khóc. Chỉ ôm hộp bánh chặt hơn. Chủ tiệm quay đi nghe điện thoại. Hộp bánh vẫn nằm trong tay đứa nhỏ. Chỉ cần bước ra ngoài là xong. Không ai giữ. Không ai cản. Một sai phạm nhỏ đến mức gần như vô hình. Người cha nhìn con. Ánh mắt đó Pé Ngộ thấy rất rõ, thứ ánh mắt của người đang đứng giữa hai lằn ranh: mất mặt trước con, hoặc sai một lần cho xong. Ông chậm rãi lấy hộp bánh khỏi tay đứa bé, đặt lại lên kệ. Không nói gì thêm. Dắt con đi. Thằng bé hỏi: “Mình nghèo hả ba?” Ông đáp:...
Sau một thời gian ở trong thùng xe van cũ, Pé Ngộ bắt đầu hiểu rằng không chỉ những linh nhi vô danh mới mang cảm giác lạc chỗ. Ngoài kia, rất nhiều người đang sống giữa phố xá đông đúc mà vẫn mang trạng thái tương tự: tồn tại nhưng không thật sự có chỗ đứng. Cha Lai thường dừng xe ở những bãi đất trống, những con hẻm nhỏ, những khu dân cư vừa đủ đông để không ai chú ý đến một chiếc van cũ kỹ. Mỗi lần như vậy, Pé Ngộ nhìn ra ngoài. Nó không nhìn để phán xét. Nó chỉ so sánh. Có những người đi làm mỗi ngày, đúng giờ, đủ trách nhiệm, nhưng khi trở về nhà, không ai hỏi họ hôm nay thế nào. Có những người phụ nữ lo toan từ sáng đến tối, nhưng trong các cuộc trò chuyện gia đình, tiếng nói của họ chỉ được nghe cho có. Có những đứa trẻ học rất giỏi, rất ngoan, nhưng chỉ cần chúng không đạt kỳ vọng, sự tồn tại của chúng lập tức bị đặt dấu hỏi. Pé Ngộ nhận ra một điều quen thuộc: cảm giác bị giản lược. Khi con người không còn được nhìn như một tổng thể, mà chỉ được đo bằng công dụng. Đi làm ...