Cô Nhi Viện Kumanthong

 Ở Cô Nhi Viện Kumanthong, không ai được dạy cách trở thành người tốt trong một đêm. Cha Lai nói thẳng: thứ gì tạo ra bằng một quyết định bốc đồng thì cũng sụp đổ bằng một quyết định khác. Chỉ có thứ được xây bằng thói quen mới đứng lâu. Pé Ngộ quan sát con người đến rồi đi rất nhiều. Người xin giải nghiệp, người xin bình an, người xin xóa quá khứ. Họ thường mang theo một mong muốn giống nhau: được tốt nhanh. Càng nhanh càng tốt. Như thể sai lầm là một vết bẩn có thể rửa bằng một nghi thức đúng. Nhưng nơi này không vận hành như vậy. Cha Lai hiếm khi nói về xóa nghiệp. Ông nói về đổi nếp. Ông không hỏi người ta đã làm sai chuyện gì. Ông hỏi từ ngày mai họ định sống khác đi ở điểm nào. Câu hỏi nghe nhỏ, nhưng trả lời rất khó. Vì nó buộc người ta rời khỏi cảm xúc và bước vào hành động. Có người xin cúng lớn để “trả”. Cha Lai chỉ cho thắp một nén nhang. Ông bảo: nếu còn nợ, thì trả bằng cách đối xử tử tế với người còn đang thở. Đừng dùng tiền nói lời sám hối thay cho việc sửa cách sống...

 Buổi chiều hôm đó, chiếc xe tải van cũ đậu nép mình sau bãi đất trống. Cha Lai đang sửa lại cái bếp gas mini bị nghẹt lửa. Pé Ngộ ngồi trên nóc thùng xe, đung đưa hai chân, nhìn xuống con hẻm nhỏ phía trước. Nó thích nhìn con người lúc họ không biết mình đang bị nhìn. Khi đó, họ thật nhất. Một người đàn ông dắt theo một bé trai đứng trước tiệm tạp hóa. Thằng bé ôm khư khư hộp bánh, mắt sáng rực. Người cha hỏi giá xong thì khựng lại. Ông móc ví đếm tiền. Thiếu. Ông nói nhỏ: “Để bữa khác mua.” Thằng bé không khóc. Chỉ ôm hộp bánh chặt hơn. Chủ tiệm quay đi nghe điện thoại. Hộp bánh vẫn nằm trong tay đứa nhỏ. Chỉ cần bước ra ngoài là xong. Không ai giữ. Không ai cản. Một sai phạm nhỏ đến mức gần như vô hình. Người cha nhìn con. Ánh mắt đó Pé Ngộ thấy rất rõ, thứ ánh mắt của người đang đứng giữa hai lằn ranh: mất mặt trước con, hoặc sai một lần cho xong. Ông chậm rãi lấy hộp bánh khỏi tay đứa bé, đặt lại lên kệ. Không nói gì thêm. Dắt con đi. Thằng bé hỏi: “Mình nghèo hả ba?” Ông đáp:...

 Sau một thời gian ở trong thùng xe van cũ, Pé Ngộ bắt đầu hiểu rằng không chỉ những linh nhi vô danh mới mang cảm giác lạc chỗ. Ngoài kia, rất nhiều người đang sống giữa phố xá đông đúc mà vẫn mang trạng thái tương tự: tồn tại nhưng không thật sự có chỗ đứng. Cha Lai thường dừng xe ở những bãi đất trống, những con hẻm nhỏ, những khu dân cư vừa đủ đông để không ai chú ý đến một chiếc van cũ kỹ. Mỗi lần như vậy, Pé Ngộ nhìn ra ngoài. Nó không nhìn để phán xét. Nó chỉ so sánh. Có những người đi làm mỗi ngày, đúng giờ, đủ trách nhiệm, nhưng khi trở về nhà, không ai hỏi họ hôm nay thế nào. Có những người phụ nữ lo toan từ sáng đến tối, nhưng trong các cuộc trò chuyện gia đình, tiếng nói của họ chỉ được nghe cho có. Có những đứa trẻ học rất giỏi, rất ngoan, nhưng chỉ cần chúng không đạt kỳ vọng, sự tồn tại của chúng lập tức bị đặt dấu hỏi. Pé Ngộ nhận ra một điều quen thuộc: cảm giác bị giản lược. Khi con người không còn được nhìn như một tổng thể, mà chỉ được đo bằng công dụng. Đi làm ...

 Cô Nhi Viện Kumanthong không nằm ở một nơi cố định. Nó là một thùng xe tải van cũ, sơn đã bong, mùi sắt gỉ và bụi đường ngấm vào từng kẽ ván. Với người ngoài, đó chỉ là một chiếc xe bỏ đi. Với những sinh linh từng được gom nhặt về đây, đó là nơi đầu tiên họ được ở lại mà không bị hỏi vì sao tồn tại. Thanh Quang Hiền Ngộ ngồi ở góc quen thuộc trong thùng xe. Pé Ngộ đã quen với không gian này, quen với nhịp rung nhẹ mỗi khi xe lăn bánh, quen với sự im lặng không mang tính xua đuổi. Ở đây, không ai bắt nó phải trở thành thứ gì. Cũng không ai yêu cầu nó chứng minh giá trị của mình. Cha Lai vẫn giữ thói quen cũ. Mỗi lần mở cửa thùng xe, ông đều nhìn một lượt, không đếm, không gọi tên. Ông biết rõ ai đang ở đó, nhưng không bao giờ biến sự hiện diện ấy thành áp lực. Với ông, việc nhìn thấy đã là đủ. Pé Ngộ quan sát những linh nhi khác. Có đứa còn rất mờ, như chưa quen với việc được tồn tại công khai. Có đứa mang theo sự sợ hãi cũ, phản xạ co rút mỗi khi có tiếng động lớn. Cũng có những đ...

 Sau khi mọi thứ đã “ổn định theo một cách khác”, người ta bắt đầu học thêm một kỹ năng mới: làm như không có chuyện gì xảy ra. Cuộc sống quay lại guồng quen thuộc. Đi làm, về nhà, trả tiền điện nước, lo cho những đứa con đang lớn. Không ai nhắc lại chuyện cũ. Không ai hỏi thêm. Và cũng không ai nghĩ mình còn nợ điều gì. Thanh Quang Hiền Ngộ nhìn thấy rõ điều đó. Không phải bằng mắt người, mà bằng cái nhìn của một linh hồn đã từng không được gọi tên. Nó thấy sự im lặng được dùng như một lớp keo trám ký ức. Trám đủ lâu, người ta tin rằng vết nứt chưa từng tồn tại. Nhưng có những thứ không biến mất khi ta không nhắc tới. Đứa trẻ không được sinh ra mà không khóc, không làm phiền và không đòi hỏi. Nó chỉ học cách đứng nép bên lề cuộc đời của chính cha mẹ mình. Trong bữa cơm gia đình, nó đứng phía sau lưng người mẹ. Khi người cha đi làm về mệt mỏi, nó ngồi bên góc cửa. Lúc cả nhà chụp hình up fb, nó chỉ còn là ô vuông nhỏ lúc lấy nét chứ không thể thấy hình... Không ai xua đuổi. Nhưng c...

 Sau một thời gian, mọi thứ dần ổn định trở lại. Không phải kiểu ổn định êm ả, mà là ổn định theo cách ít va chạm hơn. Trong nhà, không còn nhiều cãi vã. Nhưng cũng không còn nhiều chuyện để nói. Mỗi người tự xoay xở phần của mình. Người vợ ít giải thích hơn. Không phải vì không muốn, mà vì giải thích cũng chẳng thay đổi được gì. Người chồng ít hỏi hơn. Không phải vì không quan tâm, mà vì hỏi nhiều cũng mệt. Con cái thì quen với việc tự lo. Tự ăn, tự học, tự buồn, tự vui. Không ai bỏ rơi ai. Chỉ là mỗi người dần đứng xa nhau hơn một chút. Gia đình vận hành trơn tru. Mọi thứ đúng giờ, đúng việc. Nhưng trong sự trơn tru đó, có một cảm giác lạnh rất nhẹ, đến mức nếu không để ý kỹ, người ta sẽ nghĩ đó là trưởng thành. Không ai còn muốn đào sâu cảm xúc. Không ai còn muốn làm lớn chuyện. Có gì không ổn thì thôi, bỏ qua cho xong. Quan tâm nhiều làm gì cho mệt. Nghĩ nhiều chỉ thêm phiền. Cách sống này không gây đau ngay. Ngược lại, nó giúp người ta dễ thở hơn trong ngắn hạn. Ít thất vọng h...