Kumanthong – Lời Dạy Không Hiệu Lực

 Ở Cô Nhi Viện Kumanthong, Pé Ngộ thấy một chuyện lặp lại nhiều hơn mọi lời cầu xin: người lớn dạy rất hay, nhưng sống rất khác. Ai cũng có thể sổ nho nhưng không phải ai cũng có một nếp sống đúng.

Có người dắt con đến, miệng nói muốn con hiền, cai điện thoại, sống biết điều... Nhưng vừa bước ra khỏi cửa đã chửi rủa, gian dối, và quen tay lật lọng những chuyện nhỏ. Họ không xem đó là vấn đề. Vì theo họ, trẻ con chưa hiểu gì.

Pé Ngộ nhìn thấy điều ngược lại. Trẻ con hiểu bằng cách khác. Không cần định nghĩa. Không cần lý luận. Nó chỉ nhìn & rồi sao chép lại.

Cha Lai nói: một đứa trẻ không trở thành bản sao của lời dạy. Nó trở thành bản sao của nhịp sống quanh nó. Người lớn có thể giấu lỗi với hàng xóm, với xã hội, với giấy tờ. Nhưng không giấu được với đứa nhỏ sống chung.

Có người hỏi sao con mình bướng. Cha Lai không trả lời về đứa nhỏ. Ông hỏi lại: trong nhà có ai giữ lời hứa không? Có ai nói xin lỗi khi làm sai không? Có ai làm xong việc theo cách tự hoàn thành trách nhiệm không? Câu hỏi nghe lạc đề. Nhưng không lạc lối.

Đạo đức không phải một môn học. Nó là một môi trường. Sống trong môi trường nào, thói quen sẽ phát triển theo môi trường đó. Không cần ép và cũng không cần giảng.

Pé Ngộ từng thấy một người cha cấm con nói dối, nhưng lại dặn con trả lời điện thoại rằng mình không có nhà. Đứa nhỏ làm đúng lời cha dặn và sai đúng điều cha cấm. Không ai nhận ra mâu thuẫn đó nguy hiểm hơn một bài học đạo đức thất bại.

Trong thùng xe van cũ, luật đơn giản hơn nhiều: nói sao làm vậy. Làm sai thì nhận. Nhận ra lỗi xong thì sửa. Không diễn. Không dạy bằng khẩu hiệu.

Cha Lai nói một câu: đừng mong con khác mình nếu mình không khác đi trước. Trẻ con không phản bội bài giảng. Nó trung thành với điều nó thấy mỗi ngày.

Nghiệp không chỉ truyền bằng hành động xấu. Nó truyền bằng hành động lặp lại. Muốn cắt một sợi nghiệp, đừng bắt đầu bằng lời dạy mới. Hãy bắt đầu bằng một cách sống mới.