Kumanthong - Một cái bóng có hộ khẩu

 Sau một thời gian ở trong thùng xe van cũ, Pé Ngộ bắt đầu hiểu rằng không chỉ những linh nhi vô danh mới mang cảm giác lạc chỗ. Ngoài kia, rất nhiều người đang sống giữa phố xá đông đúc mà vẫn mang trạng thái tương tự: tồn tại nhưng không thật sự có chỗ đứng.

Cha Lai thường dừng xe ở những bãi đất trống, những con hẻm nhỏ, những khu dân cư vừa đủ đông để không ai chú ý đến một chiếc van cũ kỹ. Mỗi lần như vậy, Pé Ngộ nhìn ra ngoài. Nó không nhìn để phán xét. Nó chỉ so sánh.

Có những người đi làm mỗi ngày, đúng giờ, đủ trách nhiệm, nhưng khi trở về nhà, không ai hỏi họ hôm nay thế nào. Có những người phụ nữ lo toan từ sáng đến tối, nhưng trong các cuộc trò chuyện gia đình, tiếng nói của họ chỉ được nghe cho có. Có những đứa trẻ học rất giỏi, rất ngoan, nhưng chỉ cần chúng không đạt kỳ vọng, sự tồn tại của chúng lập tức bị đặt dấu hỏi.

Pé Ngộ nhận ra một điều quen thuộc: cảm giác bị giản lược. Khi con người không còn được nhìn như một tổng thể, mà chỉ được đo bằng công dụng. Đi làm để có tiền. Học giỏi để nở mặt. Ngoan để không phiền. Sai một chút là trở nên “không đủ”.

Điều đó không khác nhiều so với việc từng bị gọi bằng một con số.

Không phải ai trong số họ bị bỏ rơi theo nghĩa đen. Họ vẫn có nhà, có gia đình, có công việc. Nhưng nhiều người sống trong trạng thái không được nhìn nhận đầy đủ. Họ tồn tại, nhưng không được lắng nghe. Họ có mặt, nhưng không được thừa nhận trọn vẹn.

Ở Cô Nhi Viện Kumanthong, những sinh linh ít nhất còn được đặt xuống như một điều cần giữ gìn. Còn ngoài kia, có những con người đang tự đứng giữa đời, nhưng không biết mình đứng vì điều gì.

Pé Ngộ không thương hại họ. Nó chỉ thấy một sự tương đồng lặng lẽ. Khi sự tồn tại bị điều kiện hóa quá nhiều, con người dần đánh mất cảm giác mình có quyền hiện diện đơn thuần, không cần chứng minh.

Một người cha có thể nghĩ mình đang làm đủ. Một người mẹ có thể tin mình đã hy sinh rất nhiều. Nhưng nếu trong căn nhà đó, có ai đó phải tự thu mình lại để không làm phiền người khác, thì căn nhà ấy vẫn còn một khoảng trống.

Pé Ngộ hiểu rất rõ khoảng trống đó. Nó không ồn ào. Nó không tạo ra biến cố ngay lập tức. Nhưng nó âm thầm làm con người mệt mỏi. Và khi mệt quá lâu, người ta sẽ bắt đầu sống như một cái bóng của chính mình.

Trong thùng xe van cũ, giữa những sinh linh từng vô danh, Pé Ngộ nhìn ra thế giới bên ngoài và nhận ra: vấn đề không chỉ nằm ở những linh hồn không được gọi tên. Vấn đề nằm ở việc rất nhiều người sống cả đời mà chưa từng được nhìn nhận đúng nghĩa.

Và khi một con người phải liên tục chứng minh để "có tụ", họ sẽ quên mất rằng bản thân mình vốn dĩ đã có quyền tồn tại.